Үз йортыңдагы тынлык

Мәргубә шимбә иртәсендә кухняда утыра. Каенанасы, ире һәм нотариус аның өенә чакырмыйча килеп, ун миллион сумын иргә тапшыру турында кәгазьгә имза куярга мәҗбүр итә. Динар дәшми, әнисе боерык бирә. Мәргубә баш тарта. Бу — #акча, #гаилә һәм үз чикләреңне саклау турындагы #хикәя.

— Имзалагыз, Мәргубә. Мәсьәләне катлауландырмагыз.
Вәлиулла Сәрвәрович аның алдына калын папка куйды да, бармагы белән беренче биткә каккалады. Документның өстендә эре хәрефләр белән: «Акча средстволарын тапшыру турында килешү» дип язылган иде.
Мәргубә ручкага үрелергә ашыкмады.
Ул шимбә иртәсендә кухня өстәле артында, өй халатында утыра иде. Куллары тезендә ята, аяк очлары салкын идәнгә тиеп тора. Каршысына исә өенә чакырмыйча килеп кергән өч кеше: каенанасы Әнвәрә Габдулловна, аның ире Динар һәм үзен нотариус дип таныштырган ят ир-ат.
Динар ишек яңагына сөялгән. Башын аска игән.
Хатынына алдан әйтеп куймаган иде ул. Әнисен дә, нотариусны да чакырмаган. Гүя алар барысы да Мәргубәнең йортында түгел, ә үзләренеке булган берәр җыелыш бүлмәсендә утыра.
— Мин бернәрсәгә дә имза куймаячакмын, — диде Мәргубә тыныч кына.
Әнвәрә Габдулловна тәрәзә яныннан кискен борылып карады.
— Шуңа күрә дә нотариус белән килдек. Барысы да рәсми булсын өчен.
— Нәрсә рәсми булырга тиеш соң?
— Акчаларны тапшыру.
Мәргубә Динарга карады. Ире күзләрен тиз генә читкә борды. Бик тиз. Бу хәрәкәтнең үзе үк барысын да аңлата иде.
— Нинди акча турында сүз бара? — дип сорады Динар, гаҗәпләнгәндәй кыланып.
— Башыңны сантыйга салма, — дип ырылдады әнисе. — Без барысын да беләбез.
Мәргубә әкрен генә урыныннан торды.
Тәрәзә төбендә аның яраткан яран гөле үсеп утыра иде. Аның янында Кәрим паркта җыеп алып кайткан берничә имән чикләвеге ята. Малай аларны «урман солдатларының кечкенә шлемнары» дип атый иде.
Мәргубә шул чикләвекләргә карады да, эчендә күптән бөгелеп торган ниндидер тимер таякның турая башлавын тойды.
— Ярар, — диде ул. — Әгәр барысын да беләсез икән, аңлатыгыз: нинди акча турында сүз бара?
Әнвәрә Габдулловна иреннәрен кысты.
— Әтиең сиңа күчергән ун миллион турында.
Кухняда тынлык урнашты. Урамнан күршеләр балконында форточка ябылган тавыш кына ишетелде. Динарның йөзе кызарып китте. Мәргубә аңа карамады. Ул каенанасына гына төбәлде.
— Сезгә нәрсә кирәк?
— Син йорт сатып алырга тиешсең.
— Мин?
— Динар өчен, әлбәттә.
— Динар өчен?
— Сүзгә бәйләнмә. Гаилә өчен. Синдә акча бар, Динар эшли, ә оныгыбыз Кәримгә нормаль йорт кирәк. Әллә балаңның гомере буе шушы кысан фатирда яшәвен телисеңме?
Мәргубә папкага күз төшерде.
— Ә ни өчен бу документларда акчаны Динарга тапшыру турында язылган?
Нотариус тамагын кырып куйды.
— Биредәге документлар акчаның максатчан кулланылышын күздә тота. Средстволар торак сатып алуга юнәлтеләчәк.
— Кем исеменә?
Вәлиулла Сәрвәрович бер мизгелгә тынып калды.
— Моның принципиаль әһәмияте юк.
— Әһәми­яте бар. Бик зур.
Әнвәрә Габдулловна өстәлгә таба атлады.
— Мәргубә, сорау алу оештырма. Әтиең биргән акча гаилә өчен тотылырга тиеш.
— Әтием аны миңа бирде.
— Син кияүдә.
— Әйе.
— Синең ирең һәм улың бар.
— Улым бар. Ирем дә бар. Ләкин бу минем шәхси акчаларымны гаилә кассасына әйләндерми.
Каенана ачы елмайды.
— Күрәсеңме, Динар? Ул үзе турында гына уйлый.
Динар дәшмәде. Аның шул дәшмәве теләсә нинди ялганнан да авыррак иде.
***
Мәргубә аудитор булып эшли һәм башкалар күрергә теләмәгән нәрсәләрне күрергә күнеккән иде. Хисаплардагы туры килмәүләрне, килешүләрдәге шикле суммаларны, артык матур аңлатмалар артында яшерелгән проблемаларны ул бер караштан ук сизә иде. Ә менә үз гаиләсендә ул еллар буе күзләрен йомып яшәде.
Динар соңлап кайтса:
«Арыгандыр», — дип уйлады.
Ул әнисе белән язышуларын яшерсә:
«Мине борчырга теләми», — дип үзен тынычландырды.
Әнвәрә Габдулловна шалтыратмыйча килеп кереп, фатирдагы әйберләрнең урыннарын алыштырганда, Мәргубә: «Ул бары тик барысын да контрольдә тотарга күнеккән», — дип уйлады.
Чыннан да, каенана җоерык биреп яшәргә күнеккән иде.
Кайчандыр ул зур предприятие каршындагы тулай торакта мөдир булып эшләгән. Шуңа күрә хәзер дә кешеләр белән бер үк тавышта сөйләшә иде: бүлмәдә яшәүчеләр белән дә, сантехник белән дә, сатучы белән дә, килене белән дә.
— Аяк киемегезне монда ташламагыз!
— Кружканы өстәлдә калдырмагыз!
— Бала ни өчен курткасыз йөри?
— Бу тумбаны моннан алыгыз!
— Динар, син хатыныңа ни өчен шулай сөйләшергә юл куясың?
Ул ишектән керә дә, фатирны төнге тикшерүгә килгән тулай торак коменданты кебек йөреп чыга иде. Җиһазларны күчерә, әйберләрне шкафларга яшерә, аннары аларны беркем дә таба алмый.
Бер көнне Мәргубә эштән кайтса, кунак бүлмәсендәге кресло йокы бүлмәсенә күчерелгән.
— Ни өчен? — дип сорады ул.
— Шулай дөресрәк, — диде Әнвәрә Габдулловна.
— Кем өчен дөресрәк?
— Нормаль тормыш өчен.
Икенче тапкыр каенана Кәримнең агач машинасын чүплеккә чыгарып ташлаган.
— Ватык уенчык.
— Ул аны ярата.
— Балага иске калдыклар түгел, тәртип кирәк.
Кәрим шуннан соң өч сәгать буе өстәл астында утырды. Дәшмәде. Уенчыгын да сорамады.
Динар гадәттәгечә:
— Әни начарлык теләмәде, — дип кенә куйды.
Шул кичне Мәргубә беренче тапкыр уйлады: «Ул начарлык теләмәде» дигән җөмлә теләсә нинди басымны, теләсә нинди тупаслыкны аклый ала икән.
Аннары акча килде.
***
Әтисе аңа чәршәмбе кичендә шалтыратты.
— Кызым, заводны саттым, — диде ул. — Син бит күптән аерым фатир турында хыяллана идең?
Мәргубә озак кына дәшми торды.
Әтисе Мусафар берничә ел кечкенә җитештерү предприятиесе тотты. Әмма базар үзгәрде, һәм ул заводны кыйммәте төшкәнче сатырга булды.
— Мин синнән андый зур акча ала алмыйм, — диде Мәргубә.
— Ала аласың. Мин сиңа ят нәрсә бирмим. Сиңа күптән бирергә теләгәнемне генә бирәм.
— Әти…
— Үзеңә фатир ал. Үзеңә һәм Кәримгә. Калганын соңыннан хәл итәрсең.
Шул ук кичне акча аның туйга кадәр ачылган шәхси хисабына күчте.
Бу хисапны Мәргубә кияүгә чыкканчы ук ачкан иде. Ул чакта хезмәт юлын гына башлаган, үз йортына дип аз-азлап акча җыйган вакыты иде. Динар ул хисап турында белми.
Мәргубә аннан хезмәт хакын да, гаилә чыгымнарын да яшермәде. Ләкин бу хисапны ул үзенең соңгы таянычы дип саный иде. Кирәк булса ачып чыга алырлык ишеге.
Әтисенең таләбе буенча акча рәсми рәвештә күчерелде. Түләү билгеләмәсендә: «Кызыма торак сатып алу өчен бирелгән бүләк акчасы» дип күрсәтелде.
Мәргубә документларны тикшерде, әтисенә рәхмәт әйтте һәм май бәйрәмнәреннән соң фатир карый башларга сүз бирде. Ул бу хакта беркемгә дә сөйләмәде. Хәтта Динарга да.
Бу аның ирен алдарга теләвеннән түгел иде. Ул инде күптән белә: гаилә эчендә әйтелгән һәр сер берничә сәгатьтән соң каенанасына барып җитә.
Бу юлы да шулай булды.
***
Акча күчкән кичтә Мәргубә диванда утырып Кәримгә әкият укый иде. Телефоны янәшәдә ята. Шул мизгелдә экран яктырып китте.
«Хисапка акча керде: 10 000 000 сум».
Мәргубә хәбәргә күз төшерде дә, телефонны бикләде.
— Әни, ни өчен аждаһа патшабикәдән китүен үзе сорамаган? — дип кызыксынды Кәрим.
— Чөнки ул барлык кешеләрнең дә үзеннән куркуына күнеккән.
— Ә аннан курыкмасалар?
— Анда ул инде көчле булудан туктар иде.
Шул мизгелдә бүлмәгә Динар керде.
— Әни шалтырата, — диде ул.
— Эше бар әле дип әйт.
Динар вакытка карамакчы булып телефонны кулына алды. Әмма экран кабат янды. Мәргубә башта моңа игътибар итмәде. Аннары иренең карашының экранда артык озак тукталганын күрде. Динар телефонны урынына куйды да, коридорга чыкты. Бераздан Мәргубә йокы бүлмәсе ягыннан аның әнисе белән сөйләшкәнен ишетте.
— Әйе, үзем күрдем.
Пауза.
— Юк, ул миңа әйтмәде. Хисабында.
Тагын пауза.
— Ун миллион.
Мәргубә әкият китабын тезләренә куйды.
— Әни, аңлыйм.
Озын тынлык.
— Юк, хәзер килмә. Ул барысын да сизеп алачак.
Мәргубә ишеккә карап утырды. Ире аның турында әнисе белән сөйләшә иде. Аның акчалары турында. Аның киләчәге турында. Ә иренең тавышында гаҗәпләнү дә, үкенү дә юк иде. Ул хатынына түгел, ә әнисенә хисап бирә иде.
— Мин берәр нәрсә уйлап табармын, — диде Динар.
Мәргубә әкрен генә урыныннан торды. Кәрим аңа күтәрелеп карады.
— Әни, син кая барасың?
— Беркая да бармыйм, улым. Чәй генә куям.
Ул кухняга керде һәм су агызды. Куллары калтырамады. Кайчагында, шикләр чынбарлыкка әйләнгәч, курку да юкка чыга икән.
***
Шимбә иртәсендә ишек кыңгыравы шалтырады. Бер тапкыр. Аннары икенче тапкыр. Соңрак кемдер төймәгә озак һәм өзлексез басты — гүя ишек артында торучы кешеләрнең керүгә тулы хокукы бар иде.
Кәрим коридорга йөгереп чыкты.
— Мин ачам!
— Ачма, — диде Мәргубә.
Ул ишек күзлегенә карады. Тышта Әнвәрә Габдулловна, Динар һәм кулына күн портфель тоткан таныш булмаган ир-ат басып тора иде.
— Ач, — дип кычкырды каенана. — Сөйләшергә килдек.
Мәргубә кузгалмады.
— Мәргубә, ач инде, — диде Динар. — Тамаша ясама.
Ул ишекне чылбырын алмыйча гына ачты.
— Нәрсә булды?
— Урамда басып торырга килмәгәнбез, — диде Әнвәрә Габдулловна.
— Мин сезне чакырмадым.
— Шуңа күрә дә шалтыратмыйча килдек. Син тагын сәбәп табып качмасын өчен.
Ят ир-ат үзен таныштырды:
— Вәлиулла Сәрвәрович, нотариус.
Мәргубә аңа игътибар белән карады.
— Шимбә иртәсендә?
— Нотариуслар ял көннәрендә дә эшли.
— Моңа ышанам.
— Кертәсеңме инде безнекеләрне? — дип сорады Динар.
Мәргубә улына карады. Кәрим коридорда, кулына уенчык аю кысып, аларга борчылып карый иде. Мәргубә баланың олылар арасындагы бу сәер сөйләшүне ишетүен теләмәде.
— Кәрим, бүлмәңә кереп, мультфильм кара, — диде ул.
— Әни…
— Мин хәзер керәм.
Малай әкрен генә бүлмәсенә китте. Әмма ишекне ябып куймады. Мәргубә чылбырны алды да, читкә тайпылды.
— Керегез. Тик тыныч сөйләшәбез.
Әнвәрә Габдулловна беренче булып атлады. Ул коридорга күз йөртеп чыкты һәм шундук кабагын җыйды.
— Мин Динарга әйткән идем: бу шкафны алып ташларга кирәк. Юлны каплый.
— Сез шкаф турында сөйләшергә килмәгәнсездер бит.
— Миңа күрсәтмә бирмә.
— Бу минем йортым. Монда кемгә нәрсә әйтергә икәнен үзем хәл итәм.
Каенана мыскыллы елмайды һәм кухняга керде. Нотариус аның артыннан иярде. Динар иң соңыннан атлады.
Мәргубә аларны күзәтеп торды.
— Сез барысын да хәл итеп куйгансыздыр инде? — дип сорады.
— Әлбәттә, — диде Әнвәрә Габдулловна. — Йорт алабыз. Зур, иркен йорт. Шәһәр читендә җире дә булыр. Кәримгә үсәргә урын җитәр.
— Сез аласызмы?
— Без.
— Кем акчасына?
— Синекенә.
— Ә милек кем исемендә булачак?
— Динарныкы.
Мәргубә ирен чите белән генә елмайды.
— Алайса, бу гаилә йорты түгел икән.
— Сүз уйнатма! — дип кычкырды каенана. — Менә документлар. Акчаны күчерүгә ризалык биреп имза куясың. Калганын без үзебез хәл итәрбез.
— «Без» дигән сүзне бик яратасыз.
— Динар йорт эшләре белән шөгыльләнәчәк. Син бухгалтер. Күчемсез милек мәсьәләләрен син аңламыйсың.
— Мин аудитор.
— Тагын да начаррак! Саннарны беләсең, ә тормышны белмисең.
Нотариус папканы Мәргубә алдына куйды.
— Бу документлар сезнең акчаны ирегезгә йорт сатып алу өчен үз теләгегез белән тапшыруыгызны раслый. Имза куйганнан соң, килешү юридик көчкә ия булачак.
— Ә имза куймасам?
— Акча сезнең хисапта калачак.
— Нинди коточкыч хәл.
Әнвәрә Габдулловна кулын өстәлгә китереп сукты.
— Син бездән көлеп утырасыңмы?
— Юк. Мин сораулар бирәм.
— Динар, аңлат аңа!
Динар алга атлады.
— Мәргубә, әйдә барысын да көрәшкә әйләндермик. Без бит гаилә.
— Гаилә чит кешенең телефоныннан банк хәбәрен укымый.
Динар тынып калды.
Каенананың йөзе агарып китте.
— Нәрсә сөйлисең син?
— Динарның акча турында ничек белгәнен мин аңладым.
— Ул синең ирең!
— Ир кеше хатынының банк хәбәрләрен укып, аның акчалары турында әнисенә сөйләргә тиеш түгел.
— Мин очраклы гына күрдем, — диде Динар акрын гына.
— Ә соңыннан әниеңә дә очраклы гына сөйләдеңме?
— Ул бары тик булышырга теләде.
— Ун миллионны тотарга булышыргамы?
— Без йорт алырга теләдек.
— Сез Динар өчен йорт алырга теләдегез.
— Барыбыз өчен! — дип кычкырды Әнвәрә Габдулловна. — Әллә син акчаны алып, бездән качарга җыендыңмы?
Мәргубә папкага карады.
— Ә мин Кәрим белән үземә фатир алырга теләсәм?
— Син гаиләне җимерергә хокуклы түгел!
— Сез унбиш минут буе мине үз акчаларымны бирергә мәҗбүр итәргә тырышасыз.
— Ул минем дә акчам! — дип кинәт кычкырды Динар. — Мин бит синең ирең!
— Юк, Динар. Син — минем ирем. Ләкин минем хуҗам түгел.
Нотариус күзлеген төзәтеп куйды.
— Барыгыз да тынычланыгыз. Документларга имза ирекле рәвештә куела.
— Иреклеме? — Мәргубә папканы кулына алды. — Сез минем чыннан да имза куярга теләвемне тикшердегезме?
— Мин кирәкле сорауларны бирәм.
— Алайса, тагын бер сорауны үзегезгә бирегез. Бу документларны нинди нигездә әзерләдегез?
— Миңа тапшырылган мәгълүмат нигезендә.
— Кем тапшырды?
Нотариус Динарга күз төшерде.
— Аның моңа катнашы юк.
— Катнашы бар. Мин сезнең лицензиягезне һәм реестр мәгълүматларыгызны күрергә телим.
— Нәрсә?
— Сез нотариус икән, лицензиягез, реестр номерыгыз һәм мөһерегез бардыр. Мин аларны рәсми рәвештә тикшерәчәкмен.
— Син монда тикшерү оештырырга булдыңмы? — дип мыскыллады каенана.
— Мин аудитор. Документларны тикшерү — минем һөнәрем.
Нотариус кесәсеннән таныклыгын чыгарды. Мәргубә телефон камерасын кабызды һәм мәгълүматларны фотога төшерде.
— Тукта! — дип кычкырды Әнвәрә Габдулловна. — Нигә төшерәсең?
— Сез минем өемә документлар белән килеп, минем акчаларыма дәгъва итәсез. Минем алда кем торганын белергә хокукым бар.
Вәлиулла Сәрвәрович урыныннан торды.
— Әгәр сез минем вәкаләтләремә ышанмыйсыз икән, сөйләшүне тәмамлый алабыз.
— Мин моңа бик шат булыр идем.
— Ләкин шуны аңлагыз: имза куюдан баш тарту гаилә мөнәсәбәтләрен тагын да катлауландырырга мөмкин.
— Гаилә мөнәсәбәтләрен минем акчаларым катлауландырмады.
Мәргубә гаилә дуслары Фәрит абыйга шалтыратты. Ул яхшы кеше һәм бик тәҗрибәле юрист иде.
— Фәрит абый, хәерле иртә. Минем янга каенанам, ирем һәм бер нотариус килде. Алар мине ун миллион сумны иргә тапшыру турында кәгазьләргә имза куярга мәҗбүр итә.
Телефонның теге очында берничә секунд тынлык булды.
— Бернәрсәгә дә имза куймагыз, — диде Фәрит абый. — Барлык документларны миңа фотога төшереп җибәрегез. Нотариустан реестр мәгълүматларын сорагыз.
— Мин инде сорадым.
— Яхшы. Алар җибәргән сылтамалар аша түгел, рәсми нотариаль палата аша тикшерегез.
Мәргубә телефонны громкая связька куйды.
— Ишеттегезме?
Әнвәрә Габдулловна агарынып китте.
— Бу нәрсә инде? Циркмы?
— Юк. Саклык.
Фәрит абый документларны сорады. Мәргубә папкадагы һәр битне аерым-аерым фотога төшереп җибәрде. Нотариусның йөзе дә, тавышы да үзгәрде.
— Ни өчен мондый тамаша оештырасыз, аңламыйм, — диде ул.
— Мин дә аңламыйм. Сез бит шимбә иртәсендә минем өемә килеп, ирем белән әнисе алдан әзерләгән кәгазьгә имза куярга тәкъдим итәсез.
Телефон кабат кыска гына вибрация бирде.
Фәрит абыйдан хәбәр килгән: «Имза куймагыз. Документларда өстәмә тикшерү таләп иткән пунктлар бар. Нотариус үзенең вәкаләтләрен һәм килешүнең нигезен раслый алмаса, сөйләшүне туктатыгыз».
Мәргубә башын күтәрде.
— Мин бернәрсәгә дә имза куймаячакмын.
— Син моңа үкенәчәксең! — дип пышылдады каенана.
— Бәлки. Ләкин ул минем үкенүем булыр, ә сезнең җиңүегез түгел.
— Динар, син ишетәсеңме? Ул безне куып чыгара!
— Әни…
— Син тагын дәшмисеңме?!
Динар кулларын йодрыкка төйде. Мәргубә иренә карады. Ул кинәт бик арыганын тойды. Бу ачу түгел иде. Курку да түгел. Гади генә, тирән арыганлык.
— Син акча турында белә идең, — диде ул.
— Әйе.
— Ничә көн?
Динар дәшмәде.
— Ничә көн, Динар?
— Биш.
— Биш көн буе син әниең белән минем ун миллион сумым турында сөйләшкәнсең. Һәм бер тапкыр да минем белән сөйләшмәгәнсең.
— Мин башта нәрсә эшләргә икәнен аңларга теләдем.
— Кем өчен?
Динар җавап бирмәде.
Җавап аның алдында, папка өстендә, бөтенләй ачык ята иде.
***
Алар чыгып киткәч, фатирда чит-ят хушбуй һәм дымлы кием исе калды. Кәрим бүлмәсеннән сак кына чыкты.
— Алар киттеме?
— Әйе, улым.
— Акчаларны алып китмәделәрме?
Мәргубә аның алдына тезләнде.
— Юк. Безнең акчаларны беркем дә алып китмәячәк.
— Әби зур йорт алырга теләгән иде бит?
— Теләгән.
— Без анда яшәрбезме?
Мәргубә улын кочаклады.
— Юк. Без бүтән йорт алырбыз. Бары тик үзебез өчен.
Ул әтисенә шалтыратты.
— Әти, бүген банк белән сөйләшә аласыңмы?
— Нәрсә булды?
— Мин акчаны сиңа кире кайтарырга телим.
— Мәргубә…
— Зинһар.
Ул барысын да сөйләп бирде. Әтисе озак кына дәшмәде.
— Кире күчер, — диде ул. — Дүшәмбе көнне без бу акчаны Кәрим исеменә кире алынмый торган максатчан трастка рәсмиләштерербез. Кәрим балигъ булганчы, акчалар белән бары тик син һәм аның мәнфәгатьләре өчен генә идарә итеп булачак. Гаиләдәге бер конфликт аркасында беркем дә аларга тия алмаячак.
— Син моңа ышанасыңмы?
— Мин акчаларның оныгыма киләчәк төзү өчен бирелгәнен беләм. Аларны үз йортында нотариус белән килеп басым ясаган кешеләрнең теләкләренә тотарга ярамый.
Шул ук көнне Мәргубә ун миллионны әтисенә кире күчерде. Ул моны каенанасына үч итеп эшләмәде. Паникага бирелеп тә түгел. Ул бары тик бер ишекне япты. Бу ишеккә артык күп кеше рөхсәтсез керергә тырышкан өчен.
Дүшәмбе көнне әтисе һәм Фәрит абый белән бергә Кәрим исеменә кире алынмый торган максатчан траст рәсмиләштерделәр. Барлык документлар тикшерелде, теркәлде, аерым папкага салынды.т Папка тышына Мәргубә болай дип язды: «Кәримнең киләчәге. Кагылмаска!»
***
Динар кич белән кайтты. Ул ишек төбендә башын иеп басып тора иде.
— Әни синең акчаны кире күчергәнеңне әйтте, — диде ул.
— Әйе.
— Ни өчен?
— Чөнки ул акчалар сезнең белән әниең сайлаган йорт өчен түгел иде.
— Мәргубә, без бит сөйләшә ала идек.
— Мин сөйләшеп карадым. Шимбә көнне. Син шунда утырдың.
— Син барысын да җимерәсең.
— Юк. Мин бары тик бездә күптән инде гаилә булмаганын яшерми башладым.
Динар фатир эченә керде һәм тирә-якка карады.
Диварда Кәрим ясаган рәсем эленгән. Тәрәзә төбендә яран гөл үсеп утыра. Аның янында имән чикләвекләре ята. Барысы да элеккечә. Ләкин нигәдер аңа бу йорт бөтенләй чит-ят булып тоелды.
— Мин монда кала аламмы? — дип сорады ул.
— Ничек?
— Бүгенгә генә. Төн кунарга.
Мәргубә аңа текәлеп карады.
— Син минем ирем.
— Нәкъ шулай.
— Минем ирем — мине акча бирергә мәҗбүр итәргә тырышкан, һәр сүземне әнисенә җиткергән һәм ул миңа нотариус белән килгәндә бер сүз дә әйтмәгән кеше.
— Мин документларга имза куймадым бит.
— Әмма аларны монда син алып килдең.
Динар йөзен учлары белән сыпырды.
— Әни, акчаны бирсәң, барысы да җайланачак, диде.
— Ә мин бирсәм, син калыр идеңме?
Ул җавап бирмәде. Мәргубә башын какты.
— Мин дә шулай уйладым.
Икенче көнне ул тартмалар сатып алды. Динар аларга ышанмыйча карап торды.
— Син чынлап тамы?
— Әйе.
— Син мине куып чыгарасыңмы?
— Мин сине куумыйм. Мин уртак тормышыбызны тәмамлыйм.
— Бер генә бәхәс аркасындамы?
— Бу бер бәхәс түгел. Бу — биш ел. Синең әниеңнең фатирда тулай торак мөдире кебек идарә итүе. Синең һәр сүзне аңа җиткерүең. Минем акчамны алырга тырышуыгыз. Һәм синең беркайчан да минем якка басмавың, яклашмавың.
Ул беренче тартманы коридорга куйды.
— Әйберләреңне җый.
— Кая барам мин?
— Әниең янына.
— Ул мине шатланып каршы алмас.
— Алайса, бәлки, беренче тапкыр үз карарларың белән яшәргә өйрәнерсең.
Динар киемнәрен сүзсез генә җыя башлады. Күлмәкләрен, документларын, зарядкаларын, иске ноутбугын салды. Аннары шкаф янында озак басып торды — гүя Мәргубә фикерен үзгәртер дип өметләнде.
Ул фикерен үзгәртмәде.
Динар чыгып киткәч, фатир беренче тапкыр тирән сулыш алды.
***
Аерылышу өч айга сузылды. Әнвәрә Габдулловна төрле номерлардан шалтыратты. Озын хәбәрләр җибәрде. Мәргубәне рәхмәтсез, йөрәксез, гаиләне җимерүче хатын дип атады. Мәргубә җавап бирмәде.
Каенанасының номерын кара исемлеккә кертте. Аннары шундый ук дүрт номерны да блоклады. Фәрит абый документларны тәртипкә китерергә булышты. Әтисе аңа һәрвакыт ярдәм итәргә әзер иде, ләкин Мәргубә сорамыйча тормышына тыкшынмады. Динар берничә тапкыр элекке сөйләшүне яңадан башларга тырышты.
— Бәлки, барысын да баштан башларбыз?
Мәргубә тыныч кына җавап бирде:
— Баштан башлау өчен булган хәлне танырга кирәк. Ә син әле дә барысын «гади генә ызгыш» дип атыйсың. Бу ызгыш түгел иде, Динар. Бу — хыянәт.
Динар «хыянәт» сүзен кабатлый алмады. Чөнки ул чакта аның әнисе хатынына басым ясаганын гына түгел, үзенең шул ишекне ачып биргәнен дә танырга туры килер иде.
Өч айдан соң Мәргубә яңа фатирга күчте. Сигезенче кат. Зур тәрәзәләр, якты кухня, Кәрим өчен аерым бүлмә һәм чәчәкләр куярга мөмкин булган кечкенә балкон.
Беренче көнне ул анда яран гөл алып килде. Кәрим имән чикләвекләрен үзе тәрәзә төбенә тезде.
— Болар фатирны саклаячак, — дип игълан итте ул.
— Кемнән?
— Аждаһалардан.
Мәргубә елмайды.
— Алайса, аларны тәрәзәгә якынрак куйыйк.
Кичен тартмалар бушатылып беткәч, Кәрим бүлмәсендә йоклап китте. Тышта шәһәр утлары җемелди иде. Сигезенче катта урам тавышы ерак һәм зыянсыз булып тоелды.
Мәргубә тәрәзә төбенә килде. яран гөл диварга йомшак күләгә төшерә. Имән чикләвекләре исә кечкенә, җитди сакчылардай тезелеп ята.
Телефоны шалтырады. Әтисеннән хәбәр иде: «Сез ничек урнаштыгыз?»
Мәргубә җавап язды: «Яхшы. Без өйдә».
Әтисе белән язышып туктагач, Мәргубә кухня уртасында басып тын калды.
Тынлык.
Командалар юк. Ишекләрне каты ябучы кеше юк. Берәү дә креслоның дөрес урында тормавын, чынаякның дөрес сайланмавын, баланың «тәртипсез» булуын әйтми. Тик тынлык кына бар.
Үз фатирындагы тынлык.
Үзенең тынлыгы.
Шул тынлыкта аңа иң кирәкле нәрсәләрнең барысы да бар иде: гаделлек, ирек һәм үзе белән улы өчен яшәү хокукы.